भारतातील 'कॉकरोच' आंदोलन पोलिसांच्या कारवाईनंतर दुसऱ्या दिवशीही सुरू

Xtreme Today   21-07-2026 19:25:08   15809349

भारतातील 'कॉकरोच' आंदोलन पोलिसांच्या कारवाईनंतर दुसऱ्या दिवशीही सुरू

नवी दिल्ली (प्रतिनिधी) – शिक्षण क्षेत्रातील सुधारणा आणि शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी आंदोलन करणाऱ्या भारतातील कॉकरोच जनता पक्ष (CJP) या युवक-नेतृत्वाखालील चळवळीच्या समर्थकांनी, पोलिसांच्या कारवाईनंतर दुसऱ्या दिवशीही राजधानी दिल्लीत मोठ्या संख्येने पुन्हा जमाव केला. सोमवारी हजारो युवक-युवती आंदोलनात सहभागी झाले आणि पोलिसांनी घातलेल्या बंदीचे उल्लंघन करून संसदेकडे मोर्चा काढण्याचा प्रयत्न केला.

मध्य दिल्लीत मोठ्या प्रमाणावर हिंसाचार झाला. आंदोलकांना पांगवण्यासाठी पोलिसांनी लाठीचार्ज आणि अश्रुधुराचा वापर केला, ज्यात किमान ६० आंदोलक जखमी झाले. मुख्य आंदोलनस्थळी उभारलेला मंच आणि तात्पुरते तंबूही पोलिसांनी हटवले.

पोलिसांच्या माहितीनुसार, त्यांच्या ११८ कर्मचाऱ्यांनाही दुखापत झाली असून ७० आंदोलकांना ताब्यात घेण्यात आले आहे. आंदोलकांवर लाठीचार्ज आणि अश्रुधुराचा वापर केल्याबाबत पोलीस किंवा पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या सरकारने अद्याप कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही. मात्र विरोधी पक्षांनी या कारवाईचा तीव्र निषेध केला आहे.

विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी विद्यार्थ्यांच्या मागण्या "पूर्णपणे रास्त" असल्याचे सांगत नरेंद्र मोदी यांना "भारताच्या इतिहासातील सर्वात युवकविरोधी पंतप्रधान" असे संबोधले.

मंगळवारी त्यांनी काँग्रेस पक्षाचे अनेक खासदार आणि नेत्यांसह पंतप्रधान मोदी यांच्या निवासस्थानाकडे मोर्चा काढत, "काल विद्यार्थ्यांवर झालेल्या अमानुष कारवाईबद्दल उत्तर द्या," अशी मागणी केली.

एक्स (पूर्वीचे ट्विटर) वर त्यांनी लिहिले, "सरकार कोणतीही जबाबदारी स्वीकारू इच्छित नाही किंवा संसदेत यावर चर्चा करू इच्छित नाही. पंतप्रधान आणि गृहमंत्री अमित शाह यांनी देशातील युवकांचे भविष्य उद्ध्वस्त केल्याबद्दल राजीनामा द्यावा."

कॉकरोच जनता पक्ष (CJP) ही एक उपरोधिक (Satirical) राजकीय चळवळ आहे. यावर्षी भारताच्या सरन्यायाधीशांनी बेरोजगार तरुण पत्रकारिता आणि सामाजिक कार्याकडे वळत असल्याबद्दल "कॉकरोच" हा शब्द वापरला होता. या वक्तव्यावर तीव्र टीका झाल्यानंतर त्यांनी स्पष्ट केले की त्यांचा उद्देश केवळ "बनावट किंवा बोगस पदव्या असलेल्या व्यक्तींविषयी" होता.

सोमवारी झालेल्या प्रचंड गर्दीमुळे, नोंदणीकृत राजकीय पक्ष नसतानाही CJP ही हजारो लोकांना रस्त्यावर उतरवणारी प्रभावी चळवळ बनल्याचे स्पष्ट झाले.

गेल्या महिनाभरापासून जंतर-मंतर येथे आंदोलन करणाऱ्या या आंदोलनकर्त्यांना, २८ जून रोजी सामाजिक कार्यकर्ते आणि शिक्षणतज्ज्ञ सोनम वांगचुक यांनी साथ दिल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही प्रसिद्धी मिळाली. त्यांनी आंदोलनाच्या समर्थनार्थ बेमुदत उपोषण सुरू केले.

शनिवारी पोलिसांनी त्यांना आंदोलनस्थळावरून जबरदस्तीने हटवून रुग्णालयात दाखल केले. तेथेही त्यांनी उपोषण सुरूच ठेवले आहे.

ही चळवळ आता मोदी सरकारविरोधातील अलीकडच्या काळातील सर्वात ठळक लोकआंदोलनांपैकी एक म्हणून समोर आली आहे.

वांगचुक आणि CJP चे संस्थापक अभिजित दिपके यांना प्रमुख विरोधी पक्ष, शेतकरी संघटना, सामाजिक कार्यकर्ते तसेच काही बॉलिवूड कलाकारांनीही पाठिंबा दिला आहे.

सोमवारी प्रथमच सरकारने आंदोलकांशी संवाद साधला. केंद्रीय आरोग्यमंत्री जे. पी. नड्डा यांनी CJP च्या काही नेत्यांची भेट घेऊन त्यांच्या मागण्या ऐकून घेतल्या.

संसदेच्या पावसाळी अधिवेशनाच्या पहिल्या दिवशी CJP ने संसद मोर्चाचे आवाहन केले होते आणि देशभरातून हजारो लोक त्यासाठी दिल्लीत दाखल झाले होते. त्याच पार्श्वभूमीवर ही बैठक झाली.

नड्डा, जे भाजपचे वरिष्ठ नेतेही आहेत, म्हणाले, "ही बैठक सौहार्दपूर्ण वातावरणात झाली. मी आंदोलनकर्त्यांना त्यांचे आंदोलन मागे घेऊन प्रशासनाला सामान्य स्थिती प्रस्थापित करण्यासाठी सहकार्य करण्याची विनंती केली आहे."

CJP चे प्रवक्ते सौरव दास यांनी सांगितले की, दहा मिनिटांच्या बैठकीत सरकारने मागण्यांवर विचार करण्याचे आश्वासन दिले, मात्र कोणतीही ठोस हमी दिली नाही. दुसरे नेते आशुतोष रांका यांनी चार तास प्रतीक्षा करूनही निष्कर्ष न लागल्याने ही बैठक "वेळेचा अपव्यय" असल्याचे म्हटले.

सोमवारी सायंकाळी काही काळासाठी CJP आंदोलन मागे घेण्याच्या तयारीत असल्याचे वाटत होते.

परंतु दिवसभर बंद असलेली इंटरनेट सेवा पुन्हा सुरू झाल्यानंतर आंदोलनकर्त्यांना हिंसाचाराचे प्रमाण समजले आणि त्यानंतर त्यांची भूमिका अधिक कठोर झाली.

त्या दिवशी मी जंतर-मंतर येथे अनेक जखमी आंदोलकांना आणताना पाहिले. एका युवकाच्या डोक्यात गंभीर जखम झाली होती आणि स्वयंसेवी डॉक्टर त्याच्यावर उपचार करत होते. दुसऱ्या एका विद्यार्थ्याचा पाय मोडला होता.

याच सुमारास आंदोलनकर्ते नड्डा यांची भेट घेत असताना, पोलीस आणि निमलष्करी दलांनी जंतर-मंतर परिसर रिकामा करण्यासाठी कारवाई सुरू केली. त्यात साध्या वेशातील, चेहऱ्यावर मास्क घातलेले काही अधिकारीही सहभागी होते. त्यांनी गणवेशधारी पोलिसांसह आंदोलकांचा पाठलाग करून त्यांच्यावर लाठ्यांनी मारहाण केली.

लाऊडस्पीकरवरून वारंवार घोषणा करण्यात येत होती – "तात्काळ येथून निघून जा. हे आंदोलन आता संपले आहे."

स्रोत: BBC News