आरबीआयने पेटीएम पेमेंट्स बँकेचा परवाना केला रद्द; ग्राहकांच्या वॉलेट आणि ठेवींवर होणार परिणाम

xtreme2day   24-04-2026 22:10:50   67180491

आरबीआयने पेटीएम पेमेंट्स बँकेचा परवाना केला रद्द; ग्राहकांच्या वॉलेट आणि ठेवींवर होणार परिणाम

नवी दिल्ली (विशेष प्रतिनिधी) - भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (Reserve Bank of India) Paytm Payments Bank Ltd (PPBL) चा बँकिंग परवाना २४ एप्रिल २०२६ रोजी व्यवसाय समाप्तीनंतर तत्काळ प्रभावाने रद्द केला आहे. ही कारवाई १९४९ च्या बँकिंग रेग्युलेशन कायद्यांतर्गत करण्यात आली आहे. या निर्णयामुळे Paytm Payments Bank Ltd आता भारतात कोणताही बँकिंग व्यवसाय करू शकणार नाही. तसेच, Reserve Bank of India (RBI) ने बँकेचे विघटन (winding up) करण्यासाठी उच्च न्यायालयात धाव घेणार असल्याचेही स्पष्ट केले आहे.

One97 Communications Ltd. यांच्या पाठबळावर सुरू झालेल्या Paytm ला ऑगस्ट २०१५ मध्ये मर्यादित बँकिंग परवाना मिळाला होता. या परवान्याअंतर्गत लहान ठेवी स्वीकारण्याची परवानगी होती, मात्र कर्ज देण्याची परवानगी नव्हती. या कंपनीमध्ये चीनची Ant Group आणि जपानची SoftBank यांसारखे गुंतवणूकदारही होते.

जानेवारी २०२४ मध्ये Reserve Bank of India (RBI) ने नियमांचे पालन न केल्यामुळे—ज्यात ग्राहक पडताळणी (KYC), निधीचा वापर आणि तांत्रिक पायाभूत सुविधांतील त्रुटींचा समावेश होता—बँकेला नवीन ठेवी स्वीकारणे थांबवण्याचे आदेश दिले होते.  Aata RBI ने ग्राहक पडताळणीतील त्रुटींसह विविध नियमभंगांमुळे दोन वर्षांहून अधिक काळ निर्बंध लावल्यानंतर Paytm Payments Bank Ltd. ला दिलेला बँकिंग परवाना रद्द केला आहे.

दरम्यान, पेटीएम बँक सध्या कार्यरत असली तरी तिच्या कामकाजावर मोठ्या प्रमाणात निर्बंध लादले गेले आहेत. Paytm Payments Bank Ltd. आता फक्त विद्यमान ठेवींचे पैसे काढण्याची प्रक्रिया (withdrawals) आणि बँकिंग प्रतिनिधींमार्फत कर्ज संदर्भ (loan referrals) सुलभ करण्यापुरतेच काम करू शकते, असे त्यांच्या अधिकृत संकेतस्थळावर नमूद आहे. नवीन ठेवी स्वीकारण्यास मात्र परवानगी नाही.

Reserve Bank of India ने Paytm Payments Bank Ltd चा परवाना रद्द केल्यानंतर ग्राहकांसाठी याचा अर्थ काय होतो - 

🔹 ग्राहकांवर परिणाम

बँक आता नवीन खाते उघडू शकणार नाही.

विद्यमान ग्राहकांना काही काळासाठी पैसे काढण्याची (withdrawal) सुविधा दिली जाऊ शकते (RBIच्या सूचनांनुसार).

बँकेच्या सर्व सेवा हळूहळू बंद केल्या जातील.

🔹 वॉलेट (Paytm Wallet)

Paytm वॉलेटवर थेट परिणाम होऊ शकतो, कारण ते PPBLशी जोडलेले होते.

वॉलेटमध्ये नवीन पैसे टाकणे (top-up) बंद होऊ शकते.

आधीचे पैसे वापरणे/काढणे शक्य राहू शकते, पण मर्यादांसह.

🔹 ठेवी (Deposits)

तुमचे बँकेत ठेवलेले पैसे सुरक्षित राहतात (RBI नियमांनुसार).

₹5 लाखांपर्यंतची रक्कम Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation (DICGC) मार्फत विमा संरक्षित असते.

RBI बँक बंद करण्यासाठी (winding up) न्यायालयात जाणार असल्याने, पुढील प्रक्रिया न्यायालयाच्या आदेशानुसार होईल.

🔹 पुढे काय करावे?

शक्य तितक्या लवकर तुमचे पैसे काढून घ्या किंवा दुसऱ्या बँकेत ट्रान्सफर करा.

RBI व अधिकृत सूचनांवर लक्ष ठेवा.

घाबरून जाऊ नका—प्रक्रिया नियमांनुसार आणि ग्राहकांच्या हितासाठीच केली जाते असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.